आपले स्वागत आहे!

श्रीदत्त दर्शन २

                               ॐ
श्रीदत्त दर्शन
दत्तात्रेय हे जरी महाराष्ट्रातील भक्तप्रिय दैवत असले तरी
त्याच्या उपासनेला सर्वाधिक प्रेरणा मिळाली, ती
श्रीनरसिंह सारस्वतीं च्या अवतारामुळे .
त्यांच्या नंतर महाराष्ट्रात दत्त संप्रदाय निर्माण झाला.
औदुंबर, नरसोबावाडी व गाणगापूर ही या
संप्रदायाची प्रमुख तिर्थस्थाने बनली.
नरसिंह सरस्वतीं च्या अवतारा मूळे जो दत्तोपासनेचा
प्रवाह प्रवर्तित झाला, त्या प्रवाहाशिवाय, दत्तोपासनेच्या
क्षेत्रात अन्य प्रवाह निर्माण झाले आणि नांदत राहिले ;
परंतु त्यांचे स्वरुप व्यापक नसल्यामुळे ते वैयक्तिक
उपासनेपुरते च मर्यादित राहिले आणि म्हणून च
त्यांना संप्रदायाचे स्वरुप प्राप्त झाले नाही.
दत्तसंप्रदायाच्या स्वरुपावर दत्तात्रेयांच्या
मूलस्वरूपाचा प्रभाव विशेष आहे,हे तर खरेच ;
परंतु त्याच्या घडणीत, विचार-आचार दत्तावतारी
महापुरुषांचाही सिंहाचा वाटा आहे.
दत्तात्रेयंच्या मूलस्वरुपात पौराणिक कल्पनेनुसार
चातुर्वर्ण्य संरक्षावर विशेष भर आहे.
पुराणांनी वारंवार असे प्रतिपादले आहे,की
दत्तात्रेयांचा अवतार हा चातुर्वर्ण्याच्या
संरक्षण संवर्धनासाठी झालेला आहे.
ज्या काळात श्रीनारसिंह सरस्वतीं चा
अवतार झाला, त्या काळात
‘ कठीण दिवस युगधर्म ।म्लेंच्छराज्य क्रूर कर्म ‘
अशी परिस्थिती सर्वत्र होती.परिणामी ब्राह्मण वर्ग
आचार दृष्ट्या शिथिल होऊ लागला होता.
अशा परिस्थितीत श्रीनरसिंह सरस्वतीं नी
वैदिक परंपरेच्या पुनरुज्जीवनासाठी व
संरक्षणासाठी वर्णाश्रम धर्माला प्राधान्य दिले
‘ धर्मो रक्षति रक्षत : ‘ ही त्यांची त्यामागची
प्रमुख भूमिका होती.
दत्तसंप्रदायाचे उपास्य असलेले दत्तात्रेय हे एक योगी
असल्यामुळे या संप्रदायात स्वाभाविक च योगालाही
प्राधान्य मिळाले.अगदी चांगदेव राऊळांपासून
आजपर्यंत झालेले बहुतेक महान
दत्तोपासक योगी होते.
नाथसंप्रदायाने तर दत्तात्रेय ही योगप्रदायक देवताच मानली आहे.
नाथसिध्दां विषयी जनमानसात आजही असा समज रूढ आहे,
की ते योगसामर्थ्याने काय हवे ते करु शकत .

DSCF3507 DSC00042a

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  बदला )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  बदला )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  बदला )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  बदला )

Connecting to %s

%d bloggers like this: